Papryka serrano warzywo - właściwości, witaminy i wartości odżywcze papryki serrano

Papryka serrano jest poważnym, choć mniej znanym konkurentem papryk jalapeño i habanero. Wszystkie one zbiorczo określane są jako papryczki chili, czyli inaczej mówiąc pikantne. Właśnie owa wyrazista ostrość na języku jest jednym z najważniejszych powodów rosnącej popularności papryki serrano na całym świecie. Jak można wykorzystać paprykę serrano w domowej kuchni?



Czerwone i zielone papryki serrano. Źródło: shutterstockCzerwone i zielone papryki serrano. Źródło: shutterstock
  1. Jak wygląda i smakuje papryka serrano?
  2. Uprawa papryki serrano
  3. Papryka serrano - witaminy i wartości odżywcze
  4. Czy papryka serrano ma właściwości lecznicze?
  5. Kulinarne wykorzystanie papryki serrano
  6. Papryka serrano w kuchni
  7. Jak kupować i gotować z papryką serrano?
Papryka serrano to zaledwie jedna z odmian najpowszechniejszej papryki na świecie – jednorocznej rośliny o nazwie Capsaicum annuum. Występująca dziko w górzystych obszarach Meksyku (regionach Hidalgo i Puebla) została nazwana właśnie na cześć owych wzniesień – sierras w języku hiszpańskim. Pod względem botanicznym należy do rodziny psiankowatych, razem z bakłażanem, pomidorami czy ziemniakami.

Jak wygląda i smakuje papryka serrano?

Papryki serrano bywają zielone i czerwone, a rzadziej także żółte, pomarańczowe i brązowe – te pierwsze są zrywane w niedojrzałej postaci. Na długość mogą osiągać 3 do maksymalnie 10 cm, na szerokość nieco ponad 1 cm.

Od innych papryczek chili papryka serrano wyróżnia się niezwykłą mięsistością, co sprawa, że są szczególnie soczyste i atrakcyjne do „chrupania” na surowo. W smaku papryki serrano porównuje się najczęściej do papryki jalapeño, w nieco ostrzejszym wydaniu. Papryka jalapeño na międzynarodowej skali pikantności Scoville’a określane jest bowiem na poziomie 2500 – 8000 SHU, podczas gdy papryka serrano osiąga 10.000 – 23.0000. Przypomnijmy, że nie jest to bynajmniej kraniec skali ostrości: papryka habanero sięga nawet 350.000 SHU, zaś najostrzejsza papryka świata, Pepper X, określana jest na 3.180.000 SHU!

Poza tym dojrzałe papryki serrano są nieco słodsze niż te zielone, choć bywają również bardziej pikantne. Najostrzejsze są natomiast najmniejsze czerwone papryczki.

Uprawa papryki serrano

Papryka serrano rośnie na wiotkich krzewach osiągających wysokość od 50 cm do 1,5 m. Każdy z nich w ciągu roku jest w stanie wyprodukować nawet 50 owoców, których barwa zmienia się wraz z czasem z trawiastozielonej w wyraziście czerwoną. Niestety, gatunek nie nadaje się do uprawy zewnętrznej w naszym umiarkowanym klimacie – papryka serrano nie znosi mrozów, a najlepiej powodzi się jej w pełnym słońcu, w temperaturze powyżej 24oC oraz zasadowej ziemi o odczynie 7.0-8.5 pH. Można ją natomiast z umiarkowanym powodzeniem uprawiać w szklarni lub w domu – plony nie będą tak obfite jak w Meksyku, ale na pewno ożywią domowy jadłospis. Nasiona papryki serrano, do nabycia w wielu sklepach ogrodniczych, wysiewa się zimą lub na przedwiośniu, a już po 80 dniach można doczekać się pierwszych owoców.

Znawcy polecają uprawę papryki serrano także ze względów estetycznych – krzewy mają zwykle dość atrakcyjny, zwarty pokrój, a pokryte papryczkami mogą być prawdziwą ozdobą kuchni czy salonu. Należy jednak pamiętać, że potrzebują dużo słonecznego światła oraz każdomiesięczną dawkę nawozu!
Papryki serrano na krzewie. Źródło: shutterstock

Papryka serrano - witaminy i wartości odżywcze

Jak każda inna papryka, papryka serrano jest bardzo niskokalorycznym warzywem, bogatym w błonnik i witaminy – przede wszystkim witamina B6 i C, ale także witaminę A, K oraz inne witaminy z grupy B. Z minerałów warto wspomnieć o niewielkich ilościach potasu, magnezu i żelaza. Papryka serrano nie zawiera cukrów prostych, a tłuszczu jest w niej minimalna ilość. Naturalnie, trudno jest zjeść na surowo większą ilość papryczek chili, zaś cieplna obróbka wydatnie obniża zawartość witaminy C. Stąd też wpływ papryki serrano na wartość odżywczą diety jest bardzo ograniczony.

Czy papryka serrano ma właściwości lecznicze?

O wiele ciekawiej prezentują się papryki serrano pod kątem zawartości aktywnych związków leczniczych, których nie potrzebujemy we większych ilościach. Mowa przede wszystkim o kapsaicynie, substancji odpowiedzialnej za pikantność papryki, która łączona jest z szerokim wachlarzem potencjalnych właściwości zdrowotnych. Z badań naukowych wynika, że ma ona działanie przeciwbólowe (Anand, 2011), pomaga zwalczać otyłość (Zheng, 2017), wspiera zdrowie serca (Sun, 2016), może regulować poziom glukozy we krwi (Fattori, 2016), a nawet zapobiegać określonym typom nowotworów, np. rakowi piersi, trzustki i jelita grubego (Fattori, 2016). Dzięki zawartości witaminy C i innymi antyoksydantów papryka serrano wywiera również pozytywny przeciwzapalny wpływ na tkanki organizmu i może wspierać zdrowie naczyń krwionośnych, a nawet zwalczać H. pylori, bakterię odpowiedzialną za rozwój choroby wrzodowej żołądka.

Regularne dodawanie papryki serrano do posiłków może więc mieć korzystny wpływ na nasze zdrowie, głównie w kontekście zapobiegania chorobom cywilizacyjnym. Warto pamiętać jednak, że nadmiar pikantności u wrażliwych osób powoduje często dolegliwości ze strony układu pokarmowego – od zgagi po zaostrzenie objawów zespołu drażliwego jelita. Ponadto, u niektórych osób obserwuje się uczulenie na papryczki chili, które objawia się bólami, brzucha, mdłościami, wymiotami, obrzękiem ust oraz języka. W takiej sytuacji należy natychmiast przerwać konsumpcję, wypić większą ilość wody i ewentualnie zasięgnąć pomocy lekarza.

Uwaga!
Zgodnie ze współczesnym stanem wiedzy medycznej nie ma żadnych dowodów na to, aby papryki, jako warzywo należące do rośliny psiankowatych, przyczyniały się faktycznie do rozwoju lub zaostrzania chorób reumatycznych, tak jak to wcześniej sądzono!
Diagram przedstawiający wartości odżywcze w 100 g papryki serrano; opracowanie własne na podst. https://nutritiondata.self.com/facts/vegetables-and-vegetable-products/3041/2

Kulinarne wykorzystanie papryki serrano

Papryka serrano jest drugą najchętniej wykorzystywaną papryką w kuchni meksykańskiej. Najczęściej spożywa się ją na surowo, jako smaczny i dekoracyjny dodatek do potraw lub składnik sałatek i dipów typu salsa. Bywa jednak również dodawana do wielkoskładnikowych potraw smażonych z bazie mięsa czy ryżu i wówczas szczególnie chętnie łączona jest cebulą i czosnkiem. Ponadto bywa często marynowana, samodzielnie lub z innymi warzywami oraz używana do aromatyzowania olejów i przygotowania pikantnych sosów. Koneserzy twierdzą przy tym, że papryki serrano najlepiej smakują one po upieczeniu – nabierają wówczas lekko wędzonego, zbalansowanego aromatu, który doskonale pasuje do chleba czy mięsiw. Bywają również cenionym dodatkiem do hamburgerów i innych dań fastfoodowych.

Ze względu na swoją mięsistość papryka serrano nie nadaje się jednak zbytnio do suszenia – proces jest długotrwały i mało efektywny.
Papryki serrano dobrze komponują się z mięsem. Źródło: shutterstock

Papryka serrano w kuchni

Marynowane papryki serrano

Składniki:
  • 500 g papryk serrano
  • 1 ¼ szklanki octu
  • ½ szklanki wody
  • 1 ¼ szklanki cukru
  • 3 ząbki czosnku

Przygotowanie:
Wodę zagotowujemy z octem i cukrem, aż do całkowitego rozpuszczenia kryształków. Umytą paprykę kroimy w poprzek na cienkie plasterki, razem z pestkami. Czosnek siekamy nożem na cienkie plastry. Warzywa zalewamy wystudzoną zalewą i wkładamy do lodówki na 3 dni.


Pikantny ryż smażony

Składniki:

Przygotowanie:
Na ½ łyżki oliwy smażymy w woku jajka, aż dadzą puszystą jajecznicę. Odkładamy je na bok. Dolewamy pozostałą oliwę do woka i osmażamy na niej pokrojonego w kawałki kurczaka, wraz z posiekaną cebulą, marchewką i papryczkami serrano. Smażymy na małym ogniu ok. 10 minut. Dodajemy zmiażdżony czosnek, przyprawę 5 smaków, chili, sól i pieprz i smażymy około 1 minuty. Dodajemy masło, a gdy się stopi, dorzucamy ryż, zieloną cebulkę i sosy. Smażmy jeszcze 5 minut, a na koniec dodajemy jajka i olej sezamowy. Podajemy na gorąco.

Jak kupować i gotować z papryką serrano?

Paprykę serrano można wyhodować samodzielnie w domu lub kupić świeżą w supermarkecie – większe sklepy mają dziś dość szeroki wybór ostrych papryczek w dobrej jakości. W lodówce w nieumytej postaci można je przechowywać nawet do dwóch tygodni. Kupując, zwracajmy uwagę, aby skóra papryk był lśniąca i gładka, nie zaś pomarszczona i plamista.

Przy krojeniu papryka serrano należy pamiętać o zachowaniu szczególnej ostrożności – nawet odrobina soku, jeśli dostanie się do oczu, powoduje bardzo silne podrażnienie. Stąd noże i deski trzeba bardzo dokładnie myć, a na ręce najlepiej zakładać grube gumowe rękawiczki! Usuwając z wnętrza drobne białe pestki pozbędziemy się najbardziej pikantnej części rośliny – poszczególne przepisy mogą obejmować paprykę z pestkami lub bez.

Ogólnie rzecz biorąc, papryka serrano w naszej kuchni polskiej może być bardzo atrakcyjnym źródłem pikantności, które łatwo wykorzystać choćby w gulaszu. W przeciwieństwie do sproszkowanego chili jest bowiem bogatsza w świeże i orzeźwiające niuanse smakowe i doskonale chrupie!
Ekologia.pl (Agata Pavlinec)

Bibliografia

  1. Chili Pepper Madness; “Serrano peppers”; data dostępu: 2020-11-27
  2. Danilo Alfaro; “What Are Serrano Peppers?”; data dostępu: 2020-11-27
  3. Matt Bray; “Serrano Peppers: Step Up From The Jalapeño”; data dostępu: 2020-11-27
  4. Matt Gibson; “How to Grow Serrano Peppers”; data dostępu: 2020-11-27
  5. Jennifer Purdie; “Serrano Pepper Nutrition Facts and Health Benefits”; data dostępu: 2020-11-27
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy