Rzepa biała warzywo - właściwości, witaminy i wartości odżywcze rzepy białej

Rzepa biała, którą uwiecznił w swoim wierszu Julian Tuwim, niestety obecnie warzywo to straciło na swojej popularności. Warto jednak wprowadzić rzepę białą do diety, chociażby po to, aby sprawdzić czemu zawdzięcza swoją dawną sławę. Zgodnie z zapewnieniami naszych babć, rzepa biała nie tylko doda sił i uchroni od wielu chorób, lecz także wzmocni włosy i poprawi cerę. Spróbuj i przekonaj się sam!

  1. Jak wyhodować smaczną rzepę białą?
  2. Rzepa biała - indyjskie korzenie
  3. Jaka krzepa drzemie w rzepie białej?
  4. Dieta odkwaszająca i odchudzająca
  5. Rzepa biała - zdrowe stawy na długo
  6. Rzepa biała - liście cenniejsze niż bulwa
  7. Rzepa biała - sposób na zdrową cerę i mocne włosy
  8. Rzepa biała - wsparcie dla zmęczonych oczu
  9. Jak schrupać rzepę białą?
Rzepa biała (Brassica rapa), której pełna nazwa brzmi „kapusta właściwa typowa” tudzież „rzepa właściwa typowa” uznawana jest za podgatunek kapusty zwyczajnej i należy do rodziny kapustowatych. To roślina wyłącznie uprawna, której część jadalną stanowi korzeń i młode liście rosnące na łodygach mierzących nawet ok. 120 cm. Odmiany o drobnych i delikatnych bulwach są hodowane jako żywność dla ludzi, zaś okazy większe, mniej smaczne przeznacza się na paszę dla zwierząt. Korzeń może mieć kształt kulisty, cylindryczny lub stożkowaty – w zależności od rodzaju warzywa. Jego zewnętrzna część ma barwę białą lub lekko czerwoną, zaś w środku jest biały lub żółty. Warzywo uprawia się głównie w chłodniejszych rejonach Europy.

Jak wyhodować smaczną rzepę białą?

Rzepa biała nie jest zbytnio wymagającym w uprawie warzywem – pod tym względem przypomina rzodkiewkę. Jako roślina dwuletnia, w pierwszym roku uprawy wytwarza liście i korzenie bulwiaste, zaś w drugim – pęd kwiatostanowy. Odmiany wczesne (np. „Schneebal” o białym miąższu czy „Goldball” o miąższu żółtym) wysiewa się na wiosnę, natomiast późne („Fuku Komachi F1o”, „Oasis F1”) – latem. Najlepsze jest dla niej stanowisko dobrze nasłonecznione, o glebie żyznej, piaszczysto-gliniastej i wilgotnej, charakteryzującej się pH obojętnym. Podłoże należy regularnie nawadniać (raz w tygodniu), bowiem w przypadku suszy korzenie rzepy mogą być słabo wykształcone. Po zbiorze warzywo  należy dość szybko spożyć (źle znosi długotrwałe przechowywanie).

Rzepa biała - indyjskie korzenie

Rzepa biała prawdopodobnie została udomowiona już przed XV wiekiem p.n.e. Uprawiano ją na terenie Indii w celu pozyskania cennych (ze względu na zawarty olej) nasion. Znali ją także starożytni Grecy i Rzymianie. Pliniusz Starszy uznawał rzepę, obok kukurydzy i fasoli, za jedno z najważniejszych warzyw w jego czasach. Miała wówczas ogromne znaczenie gospodarcze jako pasza dla zwierząt. W Polsce warzywo było niezwykle popularne i chętnie spożywane aż do początku XX stulecia. Obecnie z właściwości rzepy białej korzysta się głównie w kosmetyce, a jej walory spożywcze są raczej niedoceniane.
Kwiat rzepy. By Brosen (Own work) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia Commons

Jaka krzepa drzemie w rzepie białej?

Rzepa biała, za sprawą polskich przysłów, kojarzy nam się krzepą i siłą. Nie bez powodu – dzięki zawartym witaminom i innym składnikom odżywczym, włączenie tej rośliny do diety znacznie wzmacnia organizm. Warzywo zawiera mnóstwo mikro- oraz makroelementów takich, jak - cynk, fosfor, magnez, mangan, miedź, molibden, potas, selen, wapń i żelazo.
Znajdziemy w nim również tłuszcze, białko, węglowodany, błonnik, cukrywitamin - witamina A, witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B5, B6 i B9), witamina C, E i K. Cenne właściwości posiada również wyciśnięty z rzepy białej sok. Łagodzi stany zapalne gardła, a w dodatku można go stosować na skórę głowy, aby wyleczyć łupież lub zahamować wypadanie włosów. Rzepa biała, jak wszystkie kapustowate, jest niskokaloryczna (27 kcal/100g) i dostarcza nam sporo błonnika.

Dieta odkwaszająca i odchudzająca

Korzeń rzepy białej wykazuje działanie alkalizujące, za sprawą sporej zawartości potasu (191mg/100g). Warzywo to jednak nie tylko wspiera kurację mająca na celu odkwaszenie organizmu, lecz także potrafi oczyścić krew i przyczynić się do spadku masy ciała poprzez działanie moczopędne i zawartość błonnika, który zapewnia  nam poczucie sytości.

Rzepa biała - zdrowe stawy na długo

Włączenie rzepy białej do codziennego menu może zapobiec chorobom zwyrodnieniowym stawów i bólom reumatycznym. Zawarte w tej roślinie składniki zapobiegają odkładaniu się wykrystalizowanego kwasu moczowego w stawach, który może prowadzić do wielu schorzeń układu kostnego.
Fot. Pete Birkinnshaw [CC BY 2.0 ], Flickr.com

Rzepa biała - liście cenniejsze niż bulwa

Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że bardziej wartościowe od bulwy rzepy białej są… jej liście. Tzw. „zielenina” zawiera niemal dwa razy więcej białka i błonnika niż pozostałe części rośliny. Możemy w niej znaleźć także żelazo, karoten i dużo wyższe stężenie witaminy C. Co więcej, dostarcza nam mnóstwo wapnia – jedna szklanka listków pokrywa 10% dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek.

Rzepa biała - sposób na zdrową cerę i mocne włosy

Lecznicze właściwości rzepy białej wykorzystuje się również w kosmetyce. Wywar sporządzony na bazie jej liści znajduje zastosowanie jako pozbawiona chemii odżywka do słabych i silnie przetłuszczających się włosów z łupieżem. Mikstura nie tylko wzmacnia cebulki włosowe, lecz także hamuje wypadanie włosów. Rzepa może również dać ukojenie cerze problemowej – ugotowane i przetarte korzenie świetnie sprawdzają się jako maseczka do twarzy ograniczająca trądzik i skórne zmiany alergiczne.

Rzepa biała - wsparcie dla zmęczonych oczu

Rzepa biała jest w stanie zadbać o nasze oczy za sprawą zawartych w niej witamin (A i C) oraz luteiny. Kwas askorbinowy niweluje szkodliwy wpływ promieniowania słonecznego, zaś witamina A zapobiega niedowidzeniu po zmroku, czyli tzw. kurzej ślepocie. Luteina z kolei jest ważną substancją dla osób, które spędzają dużo czasu przed komputerem (np. w pracy), ponieważ chroni oczy przed szkodliwym wpływem różnych typów promieniowania wytwarzanego przez monitor.
Fot. Aurellen Guichard [CC BY-SA 2.0 ], Flickr.com

Jak schrupać rzepę białą?

Brassica rapa nie jest obecnie częstą bywalczynią polskiej kuchni, warto jednak spróbować wprowadzić do jadłospisu to zapomniane warzywo. Bulwę możemy, podobnie jak ziemniaki, piec, gotować i smażyć. Młode liście, z kolei, świetnie zastąpią szpinak po lekkim podsmażeniu na maśle, z dodatkiem czosnku. Najpopularniejszym daniem z białej rzepy jest surówka.
Roślina ta jednak bardzo dobrze komponuje się również z marchwią, w postaci smażonej.

Składniki (porcja dla 2 osób):

Przygotowanie:
Łączymy ze sobą wszystkie składniki, z wyjątkiem marchwi i rzepy białej. Następnie, do powstałej masy, dodajemy warzywa i smażymy wszystko na rozgrzanej patelni natłuszczonej oliwą z oliwek. Kiedy placki z obu stron będą miały złoty kolor, zdejmujemy je z patelni. Danie można ozdobić świeżymi liśćmi rzepy białej.
Smacznego!
Alicja Chrząszcz

Bibliografia

  1. Rebecca Rupp; “The Vegetable That Terrorized Romans and Helped Industrialize England”; data dostępu: 2019-06-03
  2. Encyclopaedia Britannica; “Turnip”; data dostępu: 2019-06-03
  3. Paul S i in.; “Phytochemical and Health-Beneficial Progress of Turnip (Brassica rapa)”; data dostępu: 2019-06-03
  4. Megan Ware; “Health benefits of turnips”; data dostępu: 2019-06-03
  5. Sohail Ahmad Jan i in. ; “Antioxidant and anticancer activities of Brassica rapa: a review”; data dostępu: 2019-06-03
Ocena (4.3) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy