Rzepa biała warzywo - właściwości, witaminy i wartości odżywcze rzepy białej

Rzepa biała, którą uwiecznił w swoim wierszu Julian Tuwim, niestety obecnie warzywo to straciło na swojej popularności. Warto jednak wprowadzić rzepę białą do diety, chociażby po to, aby sprawdzić czemu zawdzięcza swoją dawną sławę. Zgodnie z zapewnieniami naszych babć, rzepa biała nie tylko doda sił i uchroni od wielu chorób, lecz także wzmocni włosy i poprawi cerę. Spróbuj i przekonaj się sam!



Rzepa biała (Brassica rapa), której pełna nazwa brzmi „kapusta właściwa typowa” tudzież „rzepa właściwa typowa” uznawana jest za podgatunek kapusty zwyczajnejRzepa biała (Brassica rapa), której pełna nazwa brzmi „kapusta właściwa typowa” tudzież „rzepa właściwa typowa” uznawana jest za podgatunek kapusty zwyczajnej, fot. shutterstock
  1. Jak wyhodować smaczną rzepę białą?
  2. Rzepa biała - indyjskie korzenie
  3. Jaka krzepa drzemie w rzepie białej?
  4. Dieta odkwaszająca i odchudzająca
  5. Rzepa biała - zdrowe stawy na długo
  6. Rzepa biała - liście cenniejsze niż bulwa
  7. Rzepa biała - sposób na zdrową cerę i mocne włosy
  8. Rzepa biała - wsparcie dla zmęczonych oczu
  9. Jak schrupać rzepę białą?
Rzepa biała (Brassica rapa), której pełna nazwa brzmi „kapusta właściwa typowa” tudzież „rzepa właściwa typowa” uznawana jest za podgatunek kapusty zwyczajnej i należy do rodziny kapustowatych. To roślina wyłącznie uprawna, której część jadalną stanowi korzeń i młode liście rosnące na łodygach mierzących nawet ok. 120 cm. Odmiany o drobnych i delikatnych bulwach są hodowane jako żywność dla ludzi, zaś okazy większe, mniej smaczne przeznacza się na paszę dla zwierząt. Korzeń może mieć kształt kulisty, cylindryczny lub stożkowaty – w zależności od rodzaju warzywa. Jego zewnętrzna część ma barwę białą lub lekko czerwoną, zaś w środku jest biały lub żółty. Warzywo uprawia się głównie w chłodniejszych rejonach Europy.

Jak wyhodować smaczną rzepę białą?

Rzepa biała nie jest zbytnio wymagającym w uprawie warzywem – pod tym względem przypomina rzodkiewkę. Jako roślina dwuletnia, w pierwszym roku uprawy wytwarza liście i korzenie bulwiaste, zaś w drugim – pęd kwiatostanowy. Odmiany wczesne (np. „Schneebal” o białym miąższu czy „Goldball” o miąższu żółtym) wysiewa się na wiosnę, natomiast późne („Fuku Komachi F1o”, „Oasis F1”) – latem. Najlepsze jest dla niej stanowisko dobrze nasłonecznione, o glebie żyznej, piaszczysto-gliniastej i wilgotnej, charakteryzującej się pH obojętnym. Podłoże należy regularnie nawadniać (raz w tygodniu), bowiem w przypadku suszy korzenie rzepy mogą być słabo wykształcone. Po zbiorze warzywo  należy dość szybko spożyć (źle znosi długotrwałe przechowywanie).

Rzepa biała - indyjskie korzenie

Rzepa biała prawdopodobnie została udomowiona już przed XV wiekiem p.n.e. Uprawiano ją na terenie Indii w celu pozyskania cennych (ze względu na zawarty olej) nasion. Znali ją także starożytni Grecy i Rzymianie. Pliniusz Starszy uznawał rzepę, obok kukurydzy i fasoli, za jedno z najważniejszych warzyw w jego czasach. Miała wówczas ogromne znaczenie gospodarcze jako pasza dla zwierząt. W Polsce warzywo było niezwykle popularne i chętnie spożywane aż do początku XX stulecia. Obecnie z właściwości rzepy białej korzysta się głównie w kosmetyce, a jej walory spożywcze są raczej niedoceniane.
Kwiat rzepy. By Brosen (Own work) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia Commons

Jaka krzepa drzemie w rzepie białej?

Rzepa biała, za sprawą polskich przysłów, kojarzy nam się krzepą i siłą. Nie bez powodu – dzięki zawartym witaminom i innym składnikom odżywczym, włączenie tej rośliny do diety znacznie wzmacnia organizm. Warzywo zawiera mnóstwo mikro- oraz makroelementów takich, jak - cynk, fosfor, magnez, mangan, miedź, molibden, potas, selen, wapń i żelazo.
Znajdziemy w nim również tłuszcze, białko, węglowodany, błonnik, cukrywitamin - witamina A, witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B5, B6 i B9), witamina C, E i K. Cenne właściwości posiada również wyciśnięty z rzepy białej sok. Łagodzi stany zapalne gardła, a w dodatku można go stosować na skórę głowy, aby wyleczyć łupież lub zahamować wypadanie włosów. Rzepa biała, jak wszystkie kapustowate, jest niskokaloryczna (27 kcal/100g) i dostarcza nam sporo błonnika.

Dieta odkwaszająca i odchudzająca

Korzeń rzepy białej wykazuje działanie alkalizujące, za sprawą sporej zawartości potasu (191mg/100g). Warzywo to jednak nie tylko wspiera kurację mająca na celu odkwaszenie organizmu, lecz także potrafi oczyścić krew i przyczynić się do spadku masy ciała poprzez działanie moczopędne i zawartość błonnika, który zapewnia  nam poczucie sytości.

Rzepa biała - zdrowe stawy na długo

Włączenie rzepy białej do codziennego menu może zapobiec chorobom zwyrodnieniowym stawów i bólom reumatycznym. Zawarte w tej roślinie składniki zapobiegają odkładaniu się wykrystalizowanego kwasu moczowego w stawach, który może prowadzić do wielu schorzeń układu kostnego.

Rzepa biała - liście cenniejsze niż bulwa

Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, że bardziej wartościowe od bulwy rzepy białej są… jej liście. Tzw. „zielenina” zawiera niemal dwa razy więcej białka i błonnika niż pozostałe części rośliny. Możemy w niej znaleźć także żelazo, karoten i dużo wyższe stężenie witaminy C. Co więcej, dostarcza nam mnóstwo wapnia – jedna szklanka listków pokrywa 10% dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek.

Rzepa biała - sposób na zdrową cerę i mocne włosy

Lecznicze właściwości rzepy białej wykorzystuje się również w kosmetyce. Wywar sporządzony na bazie jej liści znajduje zastosowanie jako pozbawiona chemii odżywka do słabych i silnie przetłuszczających się włosów z łupieżem. Mikstura nie tylko wzmacnia cebulki włosowe, lecz także hamuje wypadanie włosów. Rzepa może również dać ukojenie cerze problemowej – ugotowane i przetarte korzenie świetnie sprawdzają się jako maseczka do twarzy ograniczająca trądzik i skórne zmiany alergiczne.

Rzepa biała - wsparcie dla zmęczonych oczu

Rzepa biała jest w stanie zadbać o nasze oczy za sprawą zawartych w niej witamin (A i C) oraz luteiny. Kwas askorbinowy niweluje szkodliwy wpływ promieniowania słonecznego, zaś witamina A zapobiega niedowidzeniu po zmroku, czyli tzw. kurzej ślepocie. Luteina z kolei jest ważną substancją dla osób, które spędzają dużo czasu przed komputerem (np. w pracy), ponieważ chroni oczy przed szkodliwym wpływem różnych typów promieniowania wytwarzanego przez monitor.

Jak schrupać rzepę białą?

Brassica rapa nie jest obecnie częstą bywalczynią polskiej kuchni, warto jednak spróbować wprowadzić do jadłospisu to zapomniane warzywo. Bulwę możemy, podobnie jak ziemniaki, piec, gotować i smażyć. Młode liście, z kolei, świetnie zastąpią szpinak po lekkim podsmażeniu na maśle, z dodatkiem czosnku. Najpopularniejszym daniem z białej rzepy jest surówka.
Roślina ta jednak bardzo dobrze komponuje się również z marchwią, w postaci smażonej.

Składniki (porcja dla 2 osób):

Przygotowanie:
Łączymy ze sobą wszystkie składniki, z wyjątkiem marchwi i rzepy białej. Następnie, do powstałej masy, dodajemy warzywa i smażymy wszystko na rozgrzanej patelni natłuszczonej oliwą z oliwek. Kiedy placki z obu stron będą miały złoty kolor, zdejmujemy je z patelni. Danie można ozdobić świeżymi liśćmi rzepy białej.
Smacznego!
Alicja Chrząszcz

Bibliografia

  1. Rebecca Rupp; “The Vegetable That Terrorized Romans and Helped Industrialize England”; data dostępu: 2019-06-03
  2. Encyclopaedia Britannica; “Turnip”; data dostępu: 2019-06-03
  3. Paul S i in.; “Phytochemical and Health-Beneficial Progress of Turnip (Brassica rapa)”; data dostępu: 2019-06-03
  4. Megan Ware; “Health benefits of turnips”; data dostępu: 2019-06-03
  5. Sohail Ahmad Jan i in. ; “Antioxidant and anticancer activities of Brassica rapa: a review”; data dostępu: 2019-06-03
Ocena (4.3) Oceń:
Pasaż zakupowy