Morwa czarna owoc - właściwości, witaminy i wartości odżywcze morwy czarnej

Morwa czarna nie jest, niestety, tak rozpowszechniona w naszym rejonie Europy, jak morwa biała. A szkoda, bo morwa czarna ma wiele cennych właściwości i jest o wiele smaczniejsza i nawet nieco zdrowsza. Z owoców tych produkuje się soki i syropy pomocne w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, a także przy anemii – zawierają bowiem sporo żelaza. Dlaczego jeszcze morwa czarna powinna nas zainteresować, jeśli chcemy być zdrowi i dobrze wyglądać?



Morwa czarna, fot. pixabay.comMorwa czarna, fot. pixabay.com
  1. Morwa czarna - pochodzenie i zastosowanie
  2. Czarna czy biała?
  3. Czym smakuje morwa czarna
  4. Morwa czarna – właściwości zdrowotne
  5. Naturalny, gęsty syrop z morwy czarnej na kaszel i przeziębienie

Morwa czarna - pochodzenie i zastosowanie

Morwa czarna (Morus nigra), w przeciwieństwie do morwy białej, nie pochodzi z Chin, a z północnych rejonów Azji Mniejszej. Dlatego też dotarła do Europy wcześniej. Sprowadzono ją nie przez jej walory zdrowotne, które były jeszcze wtedy u nas mało znane, ale w celu rozwinięcia hodowli jedwabników morwowych. Obecnie morwę tę ceni się ze względu na lecznicze działanie jej owoców, liści, kory i korzeni. Jagody morwy czarnej przypominają wyglądem jeżyny. Są jednak od nich nieco większe i bardziej podłużne. Mają ciemnofioletowy kolor determinowany sporą zawartością garbników. Wykorzystuje się je do barwienia przetworów i leków. Są soczyste, aromatyczne i bardzo orzeźwiające, zdecydowanie smaczniejsze od owoców popularniejszej u nas morwy białej. Przygotowuje się z nich lecznicze soki, syropy, napary i nalewki, a także dżemy, konfitury i wina.

Czarna czy biała?

Morwa czarna bywa mylona z morwą białą. A to ze względu na fakt, że jasne owoce morwy białej mogą przybierać fioletowo-czerwony odcień, gdy są już bardzo dojrzałe. Morwa biała cieszy się większą popularnością, nie tylko wśród sadowników, ale też w środowisku zielarzy i zwolenników medycyny ludowej. Jej liście i korzenie są bowiem stosowane jako naturalny suplement w dietach odchudzających. Cenią je także diabetycy. Substancje zawarte w morwie białej mają pozytywny wpływ na przemianę cukrów w naszym organizmie. Zapobiegają ich nadmiernemu wchłanianiu, dzięki czemu nie tylko normalizują poziom insuliny we krwi, ale też wzmacniają uczucie sytości po posiłku i ograniczają odkładanie się tłuszczu w tkankach.
Morwa biała (By B.navez (Own work (own photographic work)) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY-SA 2.5-2.0-1.0], via Wikimedia Commons)

Czym smakuje morwa czarna

Morwa czarna cechuje się tymi samymi właściwościami, co morwa biała. W dodatku jej owoce są o wiele smaczniejsze i nieco mniej kaloryczne (różnica 3 kalorii na 100 gramów). Jagody morwy białej mają intensywnie słodki, niemalże mdły smak. Morwa czarna rodzi natomiast bardzo orzeźwiające słodko-kwaśne owoce, które nadają się do jedzenia na surowo.
Co więc decyduje o tym, że morwa czarna jest mniej rozpowszechniona? W Polsce to kwestia warunków klimatycznych. Morwa biała rośnie tu chętniej niż czarna, która potrzebuje nieco wyższych temperatur do prawidłowego rozrostu. Lepiej jej na południu Europy – w Hiszpanii lub we Włoszech. Pospolita jest również w krajach azjatyckich, szczególnie na terenie Azji Mniejszej, w Armenii i w południowych rejonach Kaukazu. Uprawia się ją również w Ameryce Północnej i Wielkiej Brytanii. W Polsce niestety nie występuje.

Co jeszcze różni te dwie odmiany morw? Czarna nie nadaje się tak dobrze do hodowli jedwabników, ponieważ jej liście są pokryte włoskami, co utrudnia żer. Dlatego też zastąpiono ją morwą białą, kiedy ta dotarła do Europy z Chin.

Drzewa morwy białej i czarnej różnią się wysokością – czarna bywa niższa nawet o 10 metrów i posiada zaokrągloną, rozłożystą koronę, nieproporcjonalnie dużą w stosunku do charakterystycznego, krótkiego pnia.

Morwa czarna – właściwości zdrowotne

Morwa czarna, podobnie jak morwa biała, zasobna jest w wiele substancji bioaktywnych. W medycynie ludowej wykorzystuje się z tego powodu zarówno jej owoce, liście, jak i korę. Ciemnofioletowe jagody morwy zawierają  witaminy - witamina A, witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3 i B9) i witamina C a także liczne minerałyfosfor, magnez, potas, wapń i żelazo. Są bogate w cukry proste, ale mogą stanowić element diety diabetyków i osób będących na diecie. 100 gramów zawiera 64 kalorie.
Sok wyciśnięty z owoców morwy ma właściwości delikatnie przeczyszczające i odkażające. Dzięki zawartości kwasów organicznych, między innymi cytrynowego oraz jabłkowego, stosowany zewnętrznie może rozjaśniać skórę. Poleca się go także jako środek wykrztuśny, napotny i przeciwbakteryjny w infekcjach dróg oddechowych. Pomaga na kaszel, stany zapalne jamy ustnej czy oskrzeli i zbija gorączkę. Sok lub syrop z owoców morwy czarnej podaje się również osobom, które cierpią na dolegliwości nerek lub narzekają na kłopoty żołądkowe – zwłaszcza częste zaparcia i kolki. Działanie moczopędne mają zaś napary przyrządzone z kory pnia morwy. 

Owoce morwy czarnej, w porównaniu do jagód morwy białej, zawierają więcej niektórych związków. Ich ciemny kolor świadczy o większej ilości barwników roślinnych, które wykazują działanie antyoksydacyjne – chronią komórki przed mutacjami kancerogennymi, mają pozytywny wpływ na skórę i pracę narządu wzroku. Morwa czarna to źródło flawonoidów, karotenoidów, tanin oraz żelaza, którego ma zdecydowanie więcej, niż morwa biała. Z tego względu medycyna wschodnia wykorzystuje jej owoce do leczenia chorób związanych z układem krwionośnym. Dzięki działaniu krwiotwórczemu, a jednocześnie zapobiegającemu krwotokom, podaje się je osobom chorującym na anemię i kobietom w czasie miesiączki.

Naturalny, gęsty syrop z morwy czarnej na kaszel i przeziębienie

Owoce morwy w dowolnej ilości rozgniatamy w garnku. Pamiętajmy, że sok ma właściwości silnie barwiące, najlepiej użyć więc do tego celu ochronnych rękawiczek i uważać, by nie pobrudzić ubrania. Garnek z owocami odstawiamy na 4-5 dni do chłodnego miejsca, by puściły soki.

Po tym czasie ostrożnie filtrujemy powstałą ciecz przez sito, pozbywając się resztek owoców. Sok wlewamy z powrotem do garnka, dodajemy cukier i chwilę smażymy na ogniu. Ilość cukru powinna być o połowę mniejsza od ilości owoców morwy, które wykorzystaliśmy. Jeszcze ciepły syrop wlewamy do butelek i szczelnie zakręcamy.
Elżbieta Gwóźdź

Bibliografia

  1. Jadwiga Anioł-Kwiatkowska; “Rośliny w życiu człowieka i ochronie środowiska”; Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 1995.;
  2. Plants For A Future; “Morus nigra”; data dostępu: 2019-05-16
  3. Mohammad Imran i in.; “Chemical composition and antioxidant activity of certain Morus species”;
  4. Ofentse Mazimba, Runner R. T. Majinda, Daniel Motlhanka; “Antioxidant and antibacterial constituents from Morus nigra”; data dostępu: 2019-05-16
  5. Sung Ho Lim, Chang-Ik Choi; “Pharmacological Properties of Morus nigra L. (Black Mulberry) as A Promising Nutraceutical Resource”; data dostępu: 2019-05-16
  6. Ozlem Tokusoglu; “Black mulberry (Morus nigra) phenolics and anti-carcinogenity: Anti-proliferation of black mulberry powder on selected CA lines”; data dostępu: 2019-05-16
Ocena (4.4) Oceń:
Pasaż zakupowy