Kaki owoc - właściwości, witaminy i wartości odżywcze kaki

Owoc kaki zwany jabłkiem orientu, ma obecnie coraz mniej tajemnic. Niemal bez problemów możemy spotkać kaki w polskich sklepach i w menu dobrych restauracji. Przypominające z wyglądu niewielkie żółto-pomarańczowe pomidory owoce hebanowca smakują jak słodka śliwka i zawierają mnóstwo cennych dla zdrowia substancji. Kaki odmładzają, obniżają ciśnienie, cholesterol, poprawiają witalność i wzmacniają odporność, a badania naukowe dowodzą o ich antyrakowych właściwościach. Smakowe i zdrowotne walory przekonują, że orientalne kaki powinno czym prędzej zagościć w naszej diecie!



By Tomomarusan (This is the creation of Tomomarusan) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia CommonsBy Tomomarusan (This is the creation of Tomomarusan) [GFDL, CC-BY-SA-3.0 or CC BY 2.5], via Wikimedia Commons
  1. Tysiąc obliczy kaki
  2. Uprawa kaki bez tajemnic
  3. Kaki – „owoc bogów”
  4. Kaki - słodycz pełna witamin i przeciwutleniaczy
  5. Naturalne leczenie białaczki
  6. Kaki - smaczny sposób na poprawę odporności
  7. Dzięki kaki zachowasz młodość na dłużej
  8. kaki - cenne źródło potasu
  9. Owocowy salon piękności z kaki
  10. Kaki prima sort
  11. Dania z kaki


Owoc kaki (Diospyros L.) zwany persymoną, sharoną, hurmą lub jabłkiem orientu to roślina występująca naturalnie w strefie międzyzwrotnikowej. Pochodzi z Chin i Japonii, a obecnie uprawia się ją również w krajach śródziemnomorskich. Rosnące na hebanowcach – drzewach o silnych gałęziach i gładkich liściach jadalne owoce są jagodą, podobnie jak winogrono czy pomidor. Mają barwę czerwono-pomarańczową i średnicę od 2 do 9 cm. Po ich wierzchniej stronie znajdują się cztery małe listki. Miąższ dojrzałego owocu jest słodki niczym śliwka i odznacza się galaretowatą konsystencją. W Polsce jesienią i zimą możemy znaleźć w sklepach owoce szaron, czyli specjalną odmianę kaki. Z reguły nie posiadają one pestek, a ich skórka jest dużo cieńsza i jadalna. W przypadku innych odmian kaki nie każdy owoc nadaje się od razu do spożycia. Niedojrzałe okazy odznaczają się wysokim stężeniem garbnika, co powoduje, że możemy je zjadać dopiero wówczas, gdy nieco poleżą. Obecnie hurma cieszy się sporą popularnością nie tylko w krajach orientu, lecz na całym świecie. Hoduje się ją na terenach o klimacie umiarkowanym z łagodną zimą i niezbyt gorącym latem. 

Tysiąc obliczy kaki

W botanice wyróżnia się dwie linie hebanowców. Owoce należące do pierwszej z nich, uprawiane w Japonii, spożywa się gdy dojrzeją, zmiękną i utracą cierpki smak, zaś kaki z drugiej linii długo dojrzewają na drzewach i dopiero wówczas, gdy spadną liście stają się zdatne do jedzenia. Nie w pełni dojrzałe są
Według podań historycznych hebanowiec jest najstarszym gatu
nkiem sadowniczym uprawianym tysiące lat temu w Chinach Północnych i około 1300 lat temu w Japonii.
twarde i chrupiące - jak jabłka. Do tej pory ludziom udało się wyhodować aż 1000 odmian tej rośliny! Na rynku najbardziej rozpowszechnione są owoce chińskiej hurmy wschodniej, występujące pod nazwą handlową szaron. Poza odmianami pochodzącymi z Dalekiego Wschodu istnieją też europejskie, rosyjskie czy ukraińskie.

Najciekawsze z nich to Russian Beauty o słodkich i miękkich owocach, wyróżniająca się ogromną odpornością na mróz, Triumph (Sharoni) o wysokiej jakości kanciastych, żebrowanych owocach, które z czasem zmieniają barwę z żółtej na pomarańczową, Costata o pięknie zabarwionych liściach i dużych żółto-pomarańczowych owocach oraz Hurma amerykańska, która ma dużo większą zawartość wapnia i witaminy C niż odmiany azjatyckie.

Uprawa kaki bez tajemnic

Jeżeli lubujemy się w uprawie roślin egzotycznych, możemy zainteresować się również uprawą kaki. Roślina ta potrzebuje do rozwoju jasnego i odpowiednio osłoniętego stanowiska. Drzewa na jesieni gubią liście, a z wiekiem stają się odporne na niewielkie mrozy. Wiosną ziemię w doniczce należy nawozić raz w tygodniu, zaś latem trzeba przestawić drzewko w chłodne miejsce i zmniejszyć częstotliwość nawadniania. Kaki przez ograniczony czas może przetrwać bez wody, aczkolwiek ziemia nie powinna być całkowicie wyschnięta. Mimo, że roślina ta rośnie powoli, jej korzenie sięgają bardzo głęboko, dlatego doniczka musi być odpowiednio duża. Co ciekawe, persymonę można wyhodować z pestki. Zanim włożymy nasiona do ziemi, powinniśmy umieścić je w lodówce. Następnie w pozycji poziomej umieszczamy je w ziemi na głębokość ok. 1 cm. Aby mogły wykiełkować, należy zapewnić im odpowiednią temperaturę (ok. 15-20 st. C) i dostęp do wody. Kiedy roślina wypuści pierwsze pędy, trzeba zapewnić jej jasne, nasłonecznione stanowisko, ochronę przed wiatrem i regularnie ją podlewać. Odpowiednio pielęgnowany hebanowiec odwdzięczy nam się piękną, orientalną krasą i smacznymi owocami.
Kaki owoc, fot. pixabay.com
Hurma. By Σ64 (Σ64) [GFDL or CC-BY-SA-3.0], via Wikimedia Commons

Kaki – „owoc bogów”

Według podań historycznych hebanowiec jest najstarszym gatunkiem sadowniczym uprawianym tysiące lat temu w Chinach Północnych i około 1300 lat temu w Japonii. Na kontynent europejski roślina ta trafiła w trakcie wojen krzyżowych mających miejsce w trzynastym stuleciu, zaś w XIX wieku pojawiła się na terenie Stanów Zjednoczonych, gdzie zaczęli ją uprawiać kalifornijscy rolnicy.

Hurma kaukaska – jej specyficzna odmiana pochodząca z południowo-zachodniej Azji i południowo-wschodniej Europy była znana już przez starożytnych Greków jako „owoc bogów”. Obecnie, przy sporym znaczeniu gospodarczym tej rośliny, wykorzystuje się jej unikalne właściwości prozdrowotne. Liście hebanowca są wykorzystywane m.in. w medycynie wschodniej przy terapii nowotworów, a także w celu zmniejszenia krzepliwości krwi, obniżenia ciśnienia i poziomu cholesterolu. Co ciekawe, gorące okłady z wyciągiem z hurmy łagodzą podrażnioną skórę, a nawet leczą ukąszenia.

Kaki - słodycz pełna witamin i przeciwutleniaczy

Owoce kaki, pomimo słodkiego miąższu są niskokaloryczne (100 gramowa porcja to tylko 70 kcal). Mają niewiele tłuszczów, za to zawierają mnóstwo błonnika pokarmowego. Znajdziemy w nich również witaminy - witamina A, witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3, B6 i B9), witamina C, E i K. Poza kwasem askorbinowym kaki dostarczają nam wielu innych
Liście hebanowca są wykorzystywane m.in. w medycynie wschodniej przy terapii nowotworów, w celu zmniejszenia krzepliwości krwi, obniżenia ciśnienia i poziomu cholesterolu.
przeciwutleniaczy. Są cennym źródłem białka, węglowodanów, katechinów, gallokatechinów, beta karotenu, likopenu, luteiny, zeaksatyny i kryptoksatyny. Każdy z tych związków wykazuje działanie przeciwwolnorodnikowe, zmniejszając przy tym stres oksydacyjny, opóźniając procesy starzenia i chroniąc nas przed nowotworami. Poza tymi substancjami kakia obfituje również w kwas betulinowy, który jest bardzo silną bronią w walce z rakiem oraz zeaksanynę – karotenoid, który zapobiega zwyrodnieniom plamki żółtej oka. Co więcej, świeże owoce kaki dostarczają nam wielu niezbędnych do życia minerałów – cynk, fosfor, magnez, miedź, potas, sód, wapń i żelazo. Odpowiednia podaż tych składników chroni nas przed działaniem drobnoustrojów chorobotwórczych, wspomaga prace wielu enzymów i wspiera proces powstawania czerwonych krwinek.

Naturalne leczenie białaczki

Badania przeprowadzone przez naukowców z japońskiego Mie Uniwersity dowodzą, że wyciąg z hebanowca może zahamować rozwój białaczki. Zawarte w nim substancje są w stanie wywołać śmierć zmienionych chorobowo komórek tudzież przerwać ich wzrost. Eksperyment wykazał, że po 3 dniowej kuracji wyciągiem z persymony oraz innymi związkami z grupy polifenoli następuje programowana śmierć komórek dotkniętych chorobą nowotworową, co znacząco zwiększa szanse na wyleczenie pacjenta.
Kaki. Fot. yellowcloud[CC BY 2.0 ], Flickr.com

Kaki - smaczny sposób na poprawę odporności

Zawarta w kaki witamina C pokrywa 80% dziennego zapotrzebowania na tę substancję. Kwas askorbinowy znacznie zwiększa wydajność naszego układu odpornościowego i stymuluje wytwarzanie białych krwinek, które są główną linią obrony organizmu przed infekcjami wirusowymi, bakteryjnymi i grzybiczymi. Jeśli zatem chcemy uzupełnić niedobory witaminy C w diecie, pomóc nam w tym może słodki owoc kaki.

Dzięki kaki zachowasz młodość na dłużej

Owoce kakia zawierają w sobie witaminę A, beta-karoten, luteinę, likopen i kryptoksantynę, a więc substancje, które znacznie zmniejszają stres oksydacyjny i zapobiegają oznakom przedwczesnego
Owoce persymony zawierają:
  • błonnik pokarmowy
  • witaminy z grupy B
  • witaminę A, C i K
  • katechiny
  • gallokatechiny
  • beta karoten
  • likopen,
  • luteinę
  • zeaksatyny
  • kryptoksatyny
starzenia się. Dzięki umieszczeniu kaki w diecie możemy zapobiec niedoskonałościom skóry, plamom starczym, chorobie Alzheimera, pogorszeniu się wzroku, osłabieniu mięśni i wielu innym schorzeniom.

kaki - cenne źródło potasu

Zawarty w owocach kaki potas znacznie przyczynia się do rozszerzenia naczyń krwionośnych i obniżenia ciśnienia krwi. Pierwiastek ten poprawia również ukrwienie całego ciała, dzięki czemu zwiększają się nasze funkcje poznawcze, wzrasta napięcie mięśni i poziom energii. Obniżone ciśnienie krwi zmniejsza dodatkowo obciążenie układu krążenia i zapobiega różnym chorobom serca.

Owocowy salon piękności z kaki

Kaki ma również zbawienne działanie na naszą cerę. Wyciąg z tej rośliny jest składnikiem wielu kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji cery problematycznej – trądzikowej, tłustej i mieszanej. Jeśli jednak nie chcemy inwestować w drogeryjne preparaty, możemy samodzielnie przygotować maseczkę ściągającą z kaki. Świeży miąższ owocu wystarczy wymieszać z białkiem jaja kurzego, a następnie nałożyć papkę na twarz. Tego rodzaju zabieg sprawi, że pory staną się mniejsze, a stany zapalne na skórze uspokojone.
Suszone kaki C.K. Tse [CC BY-SA 2.0 ], Flickr.com

Kaki prima sort

Owoce kaki są szczególnie polecane osobom o podwyższonym poziomie cholesterolu, z nadciśnieniem i obniżonej odporności organizmu. Jak jednak wybrać idealny okaz spośród wielu dostępnych w sklepie persymon? Który z nich będzie miał najwięcej wartości odżywczych? Najlepsze są owoce okrągłe, mięsiste o połyskującej skórce zabarwionej na czerwono. Na wierzchu powinny znajdować się zielone liście. Jeżeli kaki nie jest przeznaczone do natychmiastowej konsumpcji, lepiej wybrać okazy twardsze, aby mogły dojrzeć w lodówce.

Dania z kaki

Kaki najczęściej spożywa się na surowo, po uprzednim ich umyciu, wycięciu szypułki oraz wybraniu miąższu łyżeczką. Dla urozmaicenia można je również gotować, piec lub suszyć. Stanowią oryginalny i smaczny składnik marmolad, sosów, galaretek, lodów czy sorbetów. Warto dodawać je również do pożywnych sałatek czy płatków śniadaniowych. Sposób podania owocu kaki zależy od jego konsystencji. Jeśli mamy do czynienia z odmianą „twardą”, kroimy je na ćwiartki, podobnie, jak jabłka, zaś w przypadku, gdy jego konsystencja jest „galaretowata”, wybieramy miąższ ze skórki i dodajemy go do potrawy. Jednym z ciekawszych dań na bazie kaki jest pyszny sorbet z dodatkiem mleczka kokosowego.

Składniki (porcja dla 1 osoby):

Przygotowanie:
Zanim zaczniemy czyścić i obierać persymonę, musimy ją zamrozić na 24h przed planowanym przygotowaniem posiłku. Po wyjęciu z zamrażarki owoc należy opłukać ciepłą wodą, a następnie wykroić nożem szypułkę i obrać go ze skórki. Po wykonaniu tych czynności wkładamy kaki do mikrofali ustawionej na tryb „rozmrażanie”. Kiedy owoc będzie gotowy, należy polać go mleczkiem kokosowym i przystąpić do jedzenia.
Smacznego!
Alicja Chrząszcz

Bibliografia

  1. Zbigniew Podbielkowski; “Słownik roślin użytkowych”; Warszawa: PWRiL, 1989;
  2. “http://www.food52.com”; data dostępu: 2016-04-23
  3. “http://www.organicfacts.net”; data dostępu: 2016-04-23
Ocena (4.0) Oceń:

Pasaż zakupowyprzejdź do pasażu pasaż

Ogłoszenia - ekologia.pl
Pasaż zakupowy