Ryba po grecku – właściwości i skład. Przepis na rybę po grecku

Ryba po grecku to obowiązkowa potrawa każdej Wigilii czy innych rodzinnych spotkań. Wbrew pozorom jest to typowa polska potrawa i z Grecją niewiele ma wspólnego. Ryba po grecku jest nie tylko pyszna, ale także bardzo zdrowa. Smażone lub pieczone kawałki ryby w duszonych warzywach smakują każdemu. Co powinniśmy wiedzieć o tym daniu? Jak przygotować rybę po grecku?



Ryba po grecku często gości na polskich stołach, fot. shutterstockRyba po grecku często gości na polskich stołach, fot. shutterstock
  1. Ryba po grecku – co to takiego?
  2. Właściwości prozdrowotne ryby po grecku
  3. Przepis na rybę po grecku
  4. Czy ryba po grecku faktycznie jest taka zdrowa?
  5. Czy warto jeść rybę po grecku?

Ryba po grecku – co to takiego?

Ryba po grecku to tradycyjne polskie danie, które składa się z usmażonych (lub upieczonych ) filetów rybnych oraz wyjątkowego sosu warzywnego na bazie marchewki, pietruszki, selera, cebuli, koncentratu pomidorowego oraz przypraw (ziele angielskie, liść laurowy, sól, pieprz, bazylia, oregano, słodka papryka). Można ją serwować zarówno na ciepło, jak i zimno – w obu wariantach ryba po grecku smakuje wyśmienicie. Potrawa ta jest jedną z tradycyjnych dań wigilijnych na polskich stołach, ale jak się okazuje – poza samą nazwą -  z krajem bogów olimpijskich niewiele ma wspólnego. Istnieje przekonanie, że ryba po grecku jest wymysłem z czasów PRL-u, kiedy na sklepowych półkach nic nie było i trzeba było kombinować z potrawami. Wtedy nawet sama nazwa przyciągała i dawała namiastkę egzotyki.

Zamawiając rybę po grecku w trakcie wakacji w tym kraju można się lekko zdziwić, bo nie jest to grecka potrawa i nie skosztujemy jej w żadnej greckiej tawernie. Skąd zatem nazwa tego polskiego dania? Jedna z teorii mówi, że jest to polska interpretacja diety śródziemnomorskiej, opartej głównie na świeżych rybach i warzywach. Polska ryba po grecku to również swobodne przekształcenie popularnej w Grecji potrawy o nazwie "psari plaki". Śródziemnomorską pieczoną rybę serwuje się na blaszce, która pokryta jest pomidorowym sosem z warzywami, ale osobno przygotowywanymi. Ryba w greckim przepisie powinna być w całości, ponieważ wyfiletowana może zmienić smak potrawy. Co więcej, Grecy uważają, że najsmaczniejszą częścią tej potrawy jest właśnie głowa ryby.
Polska ryba po grecku to swobodne przekształcenie popularnej w Grecji potrawy o nazwie "psari plaki", fot. shutterstock

Właściwości prozdrowotne ryby po grecku

Ryby zaliczają się do najzdrowszych dań; posiadają wiele cennych wartości odżywczych. Osoby, które jedzą duże ilości ryb rzadziej mają problemy z układem krążenia, rzadziej chorują na miażdżycę, nowotwory czy alergię. Wszystko za sprawą wielonasyconych kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3, które stanowią najcenniejszy skarb kryjący się w rybach. Są one szalenie ważne w profilaktyce chorób serca i układu krążenia. Osoby, które regularnie jadają ryby mają lepszą pamięć, zdolność kojarzenia i rzadziej zapadają na choroby wieku starczego, takie jak Alzheimer i demencja. Kwasy omega-3 wspomagają wzrok, zapobiegają osteoporozie oraz wzmacniają układ odpornościowy. We wnętrzu ryb znajdują się także wiele witamin i składników mineralnych. Ilość witamin w rybach zależy od zawartości tłuszczu: chude ryby są bogatsze w rozpuszczalne w wodzie witaminy z grupy B, natomiast tłuste zawierają więcej witamin rozpuszczalnych w tłuszczu, takich jak witamina A, D i E. Witamina E w połączeniu z kwasami omega-3 wygładzają i ujędrniają skórę. Ryby morskie dostarczają także jod, który zapobiega chorobom tarczycy. Co więcej, ryby są doskonałym źródłem łatwo przyswajalnego białka.
Włoszczyzna (pietruszka, marchew, seler, cebula, por), z której powstaje specjalny sos do tego dania, również wykazuje wiele cennych właściwości prozdrowotnych. W marchewce znajduje się poprawiająca stan skóry witamina A i K, ale również witamina C niezbędna do utrzymania odporności organizmu. Warto włączyć ją do codziennej diety ze względu na sporą dawkę potasu, fosforu (niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego), sodu, wapnia i magnezu (decyduje o prawidłowej pracy układu odpornościowego i nerwowo-mięśniowego, bierze udział w budowie kości i zębów, a także zmniejsza ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego). Pietruszka ma szerokie zastosowanie, szczególnie w medycynie naturalnej. Działa moczopędnie, a więc neutralizuje wszelkie dolegliwości pęcherza i nerek. Co ciekawe, pietruszka poprawia także zdolności myślenia, zapamiętywania i koncentracji. Seler obfituje w błonnik, witaminę C, witaminy z grupy B oraz mnóstwo soli mineralnych, takich jak cynk, miedź (chroni przed osteoporozą, zwiększa odporność organizmu, wpływa na dobrą pracę mózgu, a nawet hamuje rozwój bakterii), wapń (stanowi podstawę tkanki łącznej, kości i zębów; uczestniczy także w krzepnięciu krwi, regulacji niektórych hormonów) i fosfor. Natomiast por bogaty jest w dobroczynny wapń, fosfor, potas, sód, żelazo (wytwarza hemoglobinę i korzystnie wpływa na odporność), siarkę, witaminę A (usprawnia wzrok i chroni przed powstawaniem chorób nowotworowych), C, a także witaminy z grupy B i PP.
Na podstawie: https://www.greekboston.com/food/seafood/psari-plaki-recipe/

Przepis na rybę po grecku

Składniki:

Przygotowanie:
Rybę rozmrażamy (jeśli kupiliśmy mrożoną) i dokładnie osuszamy papierowym ręcznikiem. Kroimy na kawałki, dodajemy sól, pieprz i odkładamy na chwilę. Marchewkę, pietruszkę i selera obieramy i trzemy na tarce o grubych oczkach. Przekładamy do garnka i zalewamy wrzącą wodą, solimy do smaku. Warzywa gotujemy przez 15-20 minut pod uchyloną pokrywką. Na sam koniec gotowania wrzucamy ziele angielskie i listek laurowy. W czasie gotowania warzyw, możemy usmażyć rybę. Obtaczamy ją w mące i  smażymy na rozgrzanym oleju do uzyskania złotego koloru z obu stron. Z warzyw odlewamy nieco wywaru i mieszamy w nim koncentrat pomidorowy. Cebulę i pora kroimy w półplasterki i podsmażamy na patelni, następnie dodajemy ugotowane warzywa z wywarem, rozrobiony koncentrat, mieszamy i zagotowujemy wszystkie składniki. Doprawiamy do smaku solą, pieprzem, papryką, bazylią i oregano. Gorące warzywa układamy na usmażonej rybie w szklanym lub ceramicznym naczyniu. Studzimy, przykrywamy i chłodzimy w lodówce. Rybę po grecku lepiej jest przygotować wcześniej, aby nabrała smaku, a składniki „przegryzły się”. Przed podaniem potrawę dekorujemy natką pietruszki.
Istnieje przekonanie, że ryba po grecku jest wymysłem z czasów PRL-u, fot. shutterstock

Czy ryba po grecku faktycznie jest taka zdrowa?

Patrząc na składniki, ryba po grecku jest zdrowa, lekka i niskokaloryczna. Z tym wyjątkiem, że panierka z mąki w trakcie smażenia nasiąka olejem. By uniknąć wzdęć i niestrawności, a także pustych kalorii, lepszym rozwiązaniem będzie upieczenie ryby w piekarniku od smażenia na patelni. W trakcie duszenia warzyw również warto zrezygnować z dodania dużej ilości tłuszczu, ponieważ w trakcie obróbki termicznej warzywa wypuszczają soki, w których się ugotują.

Czy warto jeść rybę po grecku?

Ryba po grecku to tradycyjna polska potrawa serwowana w Wigilię. W trakcie wigilijnej wieczerzy, jedzenie ryby po grecku to wręcz obowiązek – trzeba spróbować każdej potrawy znajdującej się na stole, by zapewnić sobie pomyślność w nadchodzącym roku. Chociaż nie ma nic wspólnego z tym śródziemnomorskim krajem jakim jest Grecja, już sama nazwa daje namiastkę egzotyki. Nie każdy jest miłośnikiem tego dania, ale jeśli lubimy ryby w każdej postaci, polubimy także w tej nietypowej wersji. Ryba po grecku jest smaczna, zdrowa i łatwa w przygotowaniu, chociaż czasochłonna. Smakuje dobrze zarówno na ciepło, jak i na zimno, a najlepiej na drugi dzień.
Klaudia Kwiatkowska

Bibliografia

  1. “https://cooking.stackexchange.com/questions/18351/is-this-fish-dish-actually-greek-in-origin”; data dostępu: 2020-03-06
  2. “http://www.withaglass.com/?p=15153”; data dostępu: 2020-03-06
  3. “https://www.kalofagas.ca/2012/01/10/ryba-po-grecku/”; data dostępu: 2020-03-06
  4. “https://kafkadesk.org/2018/12/19/polish-christmas-recipes-ryba-po-grecku-the-polish-greek-style-fish/”; data dostępu: 2020-03-06
  5. “https://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,53667,3305932.html”; data dostępu: 2020-03-06
  6. “https://www.greekboston.com/food/seafood/psari-plaki-recipe/”; data dostępu: 2020-03-06
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy