Sos słodko-kwaśny – właściwości, skład i zastosowanie sosu słodko-kwaśnego

Sos słodko-kwaśny to jeden z najpopularniejszych i najsmaczniejszych sosów na świecie. To także uniwersalny dodatek do wielu aromatycznych dań, można go serwować z różnymi rodzajami mięsa, owocami morza czy samymi warzywami. Niezależnie jaki dodatek wybierzemy, zawsze będzie smakował wyśmienicie. Co warto wiedzieć o sosie słodko-kwaśnym? Jak przygotować domowy sos słodko-kwaśny?



Sos słodko-kwaśny to jeden z najpopularniejszych i najsmaczniejszych sosów na świecie., fot. shutterstockSos słodko-kwaśny to jeden z najpopularniejszych i najsmaczniejszych sosów na świecie., fot. shutterstock
  1. Sos słodko-kwaśny – co to takiego?
  2. Właściwości prozdrowotne sosu słodko-kwaśnego
  3. Sos słodko-kwaśny w kuchni
  4. Czy warto jeść sos słodko-kwaśny?

Sos słodko-kwaśny – co to takiego?

Sos słodko-kwaśny, jak sama nazwa mówi, to połączenie dwóch różnych smaków: kwaśnego i słodkiego. Ten orientalny sos przyrządzany jest z wody, cukru, octu ryżowego, drobno siekanych owoców (ananas), warzyw (papryka czerwona, marchewka, cebula, czosnek) oraz dodatków (imbir, sok pomarańczowy, sok ananasowy, koncentrat pomidorowy). Stosuje się go do wielu różnych dań. Ma kolor pomarańczowy, a w smaku jest słodko-kwaśny, czasami z wyczuwaną pikantną nutką.

Chociaż aktualnie sos słodko-kwaśny znany i uwielbiany jest na całym świecie, to swoje korzenie ma w kuchni azjatyckiej. Najprawdopodobniej wywodzi się z chińskiej tradycji, a konkretniej z prowincji Henan. W wielu miejscach na terenie Chin sos słodko-kwaśny stosowany jest jako marynata do mięs albo dodatek do maczania, a nie jako danie główne, tak jak na Zachodzie. W Chinach tradycyjne sosy powstają na bazie cukru lub miodu, z kwaśnym dodatkiem (np. octem ryżowym lub sosem sojowym) oraz przyprawami, takimi jak imbir i goździki. Bardzo rzadko dodaje się pastę z pomidorów, ale to bardziej zwyczaj kuchni zachodniej. W zależności, z czym serwuje się ten sos, tym innych przypraw Chińczycy używają do jego wykonania. W przypadku krewetek i innych owoców morza będą to chili i soja, natomiast do drobiu dodają ocet i czosnek. 

Sos słodko-kwaśny kupimy w każdym sklepie spożywczym, jednak zdecydowanie lepiej smakuje, kiedy samodzielnie przygotujemy go we własnej kuchni. Chociaż może się wydawać, że jest trudny w przyrządzeniu, a tak naprawdę jest banalnie prosty i szybki. Poza tym, w smaku jest o niebo lepszy, bo sami możemy odpowiednio go doprawić i dostosować do własnych kubków smakowych. Nie potrzeba do niego żadnych wyszukanych składników, a niewielkim kosztem i nakładem pracy będziemy cieszyć się niepowtarzalnym smakiem. To znakomity pomysł na łatwy i szybki obiad.

Ten orientalny sos najczęściej serwowany jest w towarzystwie smażonej piersi z kurczaka i ryżu. Tak naprawdę sos słodko-kwaśny znakomicie smakuje z niemalże każdym daniem. Świetnie komponuje się również z wieprzowiną, wołowiną, krewetkami, rybami, sajgonkami czy nawet wersji wegańskiej, np. z pieczonym tofu i warzywami. Jako dodatek możemy użyć ryżu, makaronu lub komosy ryżowej.

Właściwości prozdrowotne sosu słodko-kwaśnego

Sos słodko-kwaśny zawiera wiele różnorodnych składników. W związku z tym, posiada również wiele cennych witamin i minerałów. W jego składzie chemicznym znajdziemy między innymi: żelazo, wapń, magnez, sód, fosfor, cynk, potas, kwas askorbinowy oraz witaminę B6.

Cynk dba o układ odpornościowy oraz poprawia stan włosów i paznokci. Fosfor warunkuje prawidłową pracę nerek oraz niweluje bóle stawów. Magnez to istotny budulec tkanki kostnej oraz dba o utrzymanie odpowiedniego ciśnienia krwi. Wpływa także na pracę serca zmniejszając ryzyko choroby niedokrwiennej i arytmii. Wapń stanowi podstawę tkanki łącznej, kości i zębów. Bierze udział w krzepnięciu krwi, regulacji niektórych hormonów, skurczu mięśni szkieletowych i serca, przewodzi impulsy nerwowe oraz dzieli i regeneruje komórki. Potas to bardzo ważny pierwiastek, który zapewnia prawidłową gospodarkę wodno-elektrolitową i kwasowo-zasadową organizmu. Jest również budulcem naszych mięśni, ponieważ bierze udział w procesach, w których nasze komórki syntetyzują białka. Żelazo zapobiega oraz wspomaga walkę z anemią. To właśnie ten pierwiastek jest jednym ze składników krwi oraz odpowiada za transport tlenu do wszystkich komórek naszego ciała. Natomiast sód reguluje gospodarkę wodną organizmu - zatrzymuje wodę w organizmie i odpowiada za jej prawidłowe rozmieszczenie w ustroju. Z kolei witamina B6 odpowiada za prawidłowe działanie układu nerwowego, ma wpływ na ciśnienie krwi, skurcze mięśni i pracę serca, a także podnosi odporność organizmu.
Ma kolor pomarańczowy, a w smaku słodko-kwaśny, czasami z wyczuwaną pikantną nutką, fot. shutterstock

Sos słodko-kwaśny w kuchni

Przepis na domowy sos słodko-kwaśny (na 4 porcje)

Składniki:
  • 1 marchewka
  • ½ średnia czerwona papryka
  • 1 mała cebula
  • 1 ząbek czosnku
  • 1 cm korzenia imbiru
  • Sok z 1 pomarańczy (ok. 1/2 szklanki)
  • ½ puszki ananasa (wraz z zalewą)
  • 2 łyżki koncentratu pomidorowego
  • 3 łyżki octu ryżowego lub sok z połówki cytryny
  • 3-4 łyżki cukru
  • 1 łyżeczka mąki ziemniaczanej do zagęszczenia sosu
  • sól i pieprz do smaku
  • olej

Przygotowanie:
Marchewkę obieramy i za pomocą obieraczki kroimy ja na cienkie i niezbyt szerokie paseczki. Jeśli są zbyt długie, marchewkowe wstążki możemy pokroić na krótsze kawałki. Paprykę kroimy w cienkie piórka, cebulę, czosnek i imbir obieramy i drobno siekamy. Wyciskamy sok z pomarańczy, ananasa odsączamy i kroimy na cząstki. Na dnie garnka rozgrzewamy odrobinę oleju i dodajemy marchewkę, paprykę, cebulę, czosnek i imbir. Dodajemy koncentrat pomidorowy i wszystkie składniki podsmażamy przez około 5 minut mieszając do momentu, aż warzywa staną się miękkie. Dolewamy sok z pomarańczy, zalewę z ananasa i pół szklanki wody. Po zagotowaniu dodajemy pokrojonego ananasa i ocet ryżowy. Gotujemy wszystko przez około 8-10 minut, dodajemy część cukru i dokładnie mieszamy. Jeśli sos jest zbyt kwaśny, dosypujemy dodatkową łyżkę cukru. Jeśli natomiast jest zbyt mdły – odrobinę octu. Delikatnie dodajemy sól i pieprz do smaku. Do zagęszczenia sosu potrzebujemy rozprowadzić płaską łyżkę mąki ziemniaczanej w około 1/3 szklanki zimnej wody i dodać do gotującego się sosu, energicznie mieszając. Sos słodko-kwaśny znakomicie komponuje się z piersią z kurczaka i ryżem.

Jeśli sos słodko-kwaśny chcemy zamknąć w słoiku, jeszcze wrzący sos przelewamy do czystego i wyparzonego słoika. Dokładnie zakręcamy i odstawiamy na czystą ściereczkę do góry dnem do całkowitego ostygnięcia. Tak zamknięty sos możemy przechowywać bezpiecznie, bez pasteryzowania i żadnych innych dodatków (np. mięsa), w lodówce nawet przez kilka tygodni.
Przepis na kurczaka w sosie słodko-kwaśnym

Składniki:

Jak przygotowujemy?
Cebulę kroimy w drobną kostkę i smażymy na maśle w garnku. Marchewkę obieramy i kroimy w cienkie słupki i dorzucamy do cebuli prze kilka minut. Następnie podsmażone warzywa zalewamy sokiem z ananasa i dodajemy koncentrat pomidorowy. Wszystkie składniki dusimy przez około 10 minut. Obie papryki myjemy i usuwamy z nich pestki nasienne i kroimy w cienkie słupki, a ananasa z puszki kroimy na mniejsze kawałki. Dodajemy je do powstającego sosu i dusimy przez kolejne 5-10 minut. Pierś z kurczaka kroimy w cienkie paseczki i doprawiamy solą i pieprzem. Następnie smażymy go na osobnej patelni. Mąkę ziemniaczaną rozdrabniamy w połowie szklanki z wodą i dodajemy do sosu. Na sam koniec do sosu dodajemy pierś i przyprawy: sól, pieprz, ocet, cukier i sos sojowy i porządnie mieszamy. Ryż gotujemy zgodnie ze wskazówkami na opakowaniu producenta. Na sam koniec ugotowany ryż przekładamy do miseczki i polewamy powstałym sosem.
Świetnie komponuje się również z wieprzowiną, wołowiną, krewetkami, rybami, sajgonkami czy nawet wersji wegańskiej, np. z pieczonym tofu i warzywami, fot. shutterstock
Przepis na tofu w sosie słodko-kwaśnym

Składniki:
  • 1 duża cebula
  • 4 ząbki czosnku
  • 2 łyżki oliwy
  • ½ łyżeczki imbiru
  • ½ łyżeczki wędzonej papryki
  • ½ łyżeczki chili
  • 125 ml wody
  • 10 g skrobi ziemniaczanej
  • 40 ml octu ryżowego
  • 125 ml syropu klonowego
  • 90 g koncentratu pomidorowego
  • 30 ml sosu sojowego
  • 2 kostki tofu (każda po 200 g)

Przygotowanie:
Cebulę i czosnek siekamy na drobną kosteczkę i umieszczamy w średnim garnuszku. Dodajemy łyżkę oliwy i podsmażamy, aż cebulka i czosnek zmiękną i się zarumienią. Następnie dorzucamy przyprawy: imbir, wędzoną paprykę i chili. W osobnej szklance mieszamy zimną wodę z mąką ziemniaczaną, by nie było grudek i wlewamy do garnuszka i dokładnie wymieszamy. Następnie dodajemy wszystkie pozostałe składniki: ocet ryżowy, syrop klonowy, przecier pomidorowy i sos sojowy. Mieszamy i gotujemy na wolnym ogniu przez około 15 minut. W tym czasie przygotowujemy tofu, ale od czasu do czasu musimy przemieszać sos. Obie kostki tofu odciskamy z nadmiaru wody i kroimy w kosteczkę. Umieszczamy w misce, dodajemy łyżkę oliwy i dokładnie mieszamy. Przekładamy na papier do pieczenia i wkładamy do piekarnika rozgrzanego do temperatury 180 stopni C. Pieczemy przez około 15 minut - tofu powinno być lekko zarumienione. Gdy tofu będzie podpieczone, dodajemy je do gorącego sosu i dokładnie mieszamy. Zdejmujemy z ognia i podajemy z ulubionymi dodatkami, np. ryżem, makaronem czy komosą ryżową.

Czy warto jeść sos słodko-kwaśny?

Sos słodko-kwaśny znany jest i uwielbiany na całym świecie. Na jego bazie można skomponować pyszny, aromatyczny i pełnowartościowy obiad lub zaserwować go jako dodatek do przystawek. W obu przypadkach idealnie się sprawdzi. Jego niepowtarzalny smak sprawi, że nasze podniebienie będzie zachwycone. Chociaż na sklepowych półkach widnieją gotowe sosy słodko-kwaśne, najlepiej jest go samodzielnie przyrządzić. Jest szybki, tani i banalnie łatwy w przygotowaniu. Dodatkowo dostarcza wielu cennych substancji odżywczych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu.
Ekologia.pl (Klaudia Kwiatkowska)

Bibliografia

  1. “http://www.cheaptakeawaymenus.com/news/history-of-takeaway-food-the-sweet-and-sour/”; data dostępu: 2020-05-27
  2. “https://www.chinasichuanfood.com/chinese-sweet-and-sour-sauce/”; data dostępu: 2020-05-27
  3. “https://dinnerthendessert.com/sweet-sour-sauce/”; data dostępu: 2020-05-27
  4. “https://www.tasteandtellblog.com/sweet-and-sour-chicken/”; data dostępu: 2020-05-27
  5. “https://simpleveganblog.com/sweet-and-sour-tofu/”; data dostępu: 2020-05-27
  6. “https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/174066/nutrientshttps://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/174066/nutrients”; data dostępu: 2020-05-27
Ocena (5.0) Oceń:
Pasaż zakupowy