Definicja pojęcia:

ochrona częściowa

Ochrona częściowa - forma ochrony gatunkowej roślin, zwierząt i grzybów dopuszczająca możliwość redukcji populacji i pozyskiwania osobników tych gatunków lub ich części. Ochrona częściowa to także forma ochrony przyrody o charakterze zachowawczym, zakładającym minimalną ingerencję człowieka, lub czynnym mającym na celu utrzymywanie bądź przywracanie zależności panujących w danym ekosystemie.
  1. Ochrona częściowa jako forma ochrony gatunkowej
  2. Rośliny
  3. Grzyby i porosty
  4. Zwierzęta
  5. Ochrona częściowa jako forma ochrony przyrody

Ochrona częściowa jako forma ochrony gatunkowej

Ochrona częściowa zgodnie z ustawą o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. definiowana jest jako „ochrona gatunków roślin, zwierząt i grzybów dopuszczająca możliwość redukcji liczebności populacji oraz pozyskiwania osobników tych gatunków lub ich części”.

Gatunki objęte ochroną częściową ujęte są w rozporządzeniach o ochronie gatunkowej grzybów, roślin i zwierząt; określone są także warunki i sposób pozyskiwania tych gatunków. Zgody na odstępstwa od zakazów, a także zezwolenia na zbiór osobników danego gatunku (np. do celów zielarskich lub innych celów gospodarczych) udzielane są przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska (regionalnego konserwatora przyrody).
Bagno zwyczajne (Rhododendron tomentosum). Źródło: Wikimedia.org

Rośliny

Rośliny objęte częściową ochroną gatunkową ujęte są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin i obejmują:
  • mchy – 147 gatunków, m.in. wszystkie gatunki torfowców (Sphagnum), bielistka siwa (Leucobryum glaucum); drabik drzewkowaty (Climacium dendroides), gajnik lśniący (Hylocomium splendens), płonnik pospolity (Polytrichum commune);
  • paprotniki – 8 gatunków, m.in. podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant), widłak goździsty (Lycopodium clavatum), pióropusznik strusi (Matteuccia struthiopteris);
  • rośliny nasienne – 120 gatunków, w tym drzewa – cis pospolity (Taxus baccata); krzewy i krzewinkiporzeczka czarna (Ribes nigrum), wilżyna ciernista (Ononis spinosa), bagno zwyczajne (Rhododendron tomentosum); 
  • rośliny zielnepierwiosnek wyniosły (Primula elatior), centuria pospolita (Centaurium erythraea), goryczka trojeściowa (Gentiana asclepiadea), kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium), turzyca piaskowa (Carex arenaria), turówka leśna (Hierochloë australis), bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata).

Grzyby i porosty

Grzyby i porosty objęte częściową ochroną gatunkową ujęte są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów i obejmują:
  • grzyby – 61 gatunków, m.in. błyskoporek podkorowy (Inonotus obliquus), gąska pomarańczowa (Tricholoma aurantium), gwiazdosz brodawkowy (Geastrum corollinum), maślak błotny (Suillus flavidus), ozorek dębowy (Fistulina hepatica), smardz wyniosły (Morchella elata), zasłonak słomkowożółty (Cortinarius elegantior);
  • porosty – 27 gatunków, m.in. brodaczka kępkowa (Usnea hirta), chrobotki (Cladonia), płucnica islandzka (Cetraria islandica).
Płucnica islandzka (Cetraria islandica) – gatunek porostu o działaniu leczniczym, którego dopuszczalnym sposobem pozyskiwania jest ręczny zbiór plech. Wikimedia.org

Zwierzęta

Zwierzęta objęte częściową ochroną gatunkową ujęte są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt i obejmują:


Kret europejski (Talpa europaea) – gatunek objęty ochroną częściową, z wyjątkiem osobników występujących na terenie ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych, trawiastych lotnisk, ziemnych konstrukcji hydrotechnicznych oraz obiektów sportowych. Wikiemdia.org

Ochrona częściowa jako forma ochrony przyrody

Częściowa ochrona przyrody jest formą ochrony przyrody dopuszczającą przeprowadzanie działań ochronnych na danym obszarze. Ochrona częściowa może być realizowana w sposób zachowawczy, gdzie ingerencja człowieka ograniczona jest do minimum, bądź czynny, zakładający większą ingerencję człowieka w naturalne procesy zachodzące w ekosystemie, ale nie zakłócający jego prawidłowego funkcjonowania.

Ochrona czynna stabilizująca ma na celu utrzymanie określonych zbiorowisk roślinnych i zwierzęcych, np. poprzez koszenie łąk lub wypasanie zwierząt zapobiegające zarastaniu tych zbiorowisk przez krzewy i drzewa. Założeniem ochrony czynnej renaturalizacyjnej jest przywracanie pierwotnych właściwości zmienionym przez działalność człowieka składnikom środowiska, np. odtwarzanie osuszonych bagien i torfowisk, przywracanie naturalnego biegu rzeki.
Koszenie łąk zapobiegające ich zarastaniu przez krzewy i drzewa jest jedną z form czynnej ochrony częściowej. Wikimedia.org

Bibliografia

  1. Grażyna Łabno; “Ekologia. Słownik encyklopedyczny”; Wydawnictwo Europa, Warszawa 2006;
  2. Ewa Symonides; “Ochrona przyrody”; Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa, 2014;
  3. Bożena Dobrzańska, Grzegorz Dobrzański, Dariusz Kiełczewski; “Ochrona środowiska przyrodniczego”; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2019;
  4. “Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r., poz. 2183)”; ;
  5. “Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz.U. z 2014 r. poz. 1409).”; ;
  6. “Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów (Dz.U. 2014 poz. 1408)”; ;
  7. “Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614).”; ;
Legenda. Pokaż objaśnienia oznaczeń i skrótów
Szukaj
Oceń stronę
Ocena: 4.7
Wybór wg alfabetu:
a b c ć d e f g h i j k l ł m n o q p r s ś t u v w x y z ż ź
Pasaż zakupowy